tanie wakacje >> tanie loty >> tanie hotele >> przewodniki turystyczne >> konkursy turystyczne

środa, 3 kwietnia 2013

Andora - przewodnik, zdjęcia, mapa


Andora, a w pełnym zapisie - Księstwo Andory (po katalońsku, który jest oficjalnym językiem państwa, Principat d’Andorra) to malutki kraj pomiędzy Francją a Hiszpanią, leżący w górach Pirenejach. Przez państwo przepływa rzeka Valira. Zimą to prężny kurort narciarski (Soldeu).

Andora Soldeu

Andora - podstawowe dane
Nazwa historyczna (tradycyjna): Doliny Andory (katal. Les Valls d’Andorra)
Stolica: Andora (Andorra la Vella)
Ustrój polityczny: monarchia konstytucyjna
Andora ma powierzchnię 468 km2
Liczba ludności: około 85 tysięcy
Średnia gęstość zaludnienia: ok. 150 osób na km2
Język urzędowy: kataloński
Waluta: Euro
Strefa czasowa: UTC +1 – zima, UTC +2 – lato
Prąd: 230V / 50 Hz
Numer kierunkowy do Andory: +376

Najwyższa góra: Pic Alt de la Coma Pedrosa (2942 m n.p.m.)
Najniższy punkt: Riu Runer przy granicy z Hiszpanią (840 m n.p.m.)
Najdłuższa rzeka: Valira (dopływ Segre)
Andora dzieli się na 7 parafii (katalońskie parroquia).

Pogoda w Andorze, czyli kiedy jechać?


Średnia roczna temperatura powietrza to od 6 do 9°C. W lipcu temperatury przekraczają ledwie 19 stopni Celsjusza. Są tu chłodne zimy i pada dużo śniegu, który wysoko w górach utrzymuje się nawet 200 dni w roku. Najwięcej deszczu pada w maju i czerwcu oraz jesienią. Występują duże różnice w temperaturach między dniem a nocą.

Transport i jak dojechać do Andory?


W Andorze nie ma kolei ani lotniska, dlatego trzeba najpierw dotrzeć do Francji lub Hiszpanii. Najbliższe lotnisko La Seu d'Urgell Airport służy małym prywatnym samolotom, choć są plany na stworzenie z niego aeroportu z prawdziwego zdarzenia. Można dolecieć do Barcelony (El Prat, Girona lub Reus) lub do francuskich lotnisk Perpignan-Rivesaltes i Tuluza. Są też lotniska dla helikopterów w La Massana, Arinsal i Escaldes-Engordany. Z Barcelony dojedziemy tu autobusem firmy ALSA za około 50 euro w obie strony (jedzie się trzy godziny).
Jest 280 km wysokiej jakości dróg. Drogą CG-1 dotrzemy z Adorra la Vella do Hiszpanii, a CG-2 do Francji (przez płatny tunel Envalira, w pobliżu El Pas de la Casa). Respektowane jest polskie prawo jazdy. Obowiązują bardzo wysokie mandaty. Warto jednak wiedzieć, że czasem ruch na drogach jest dość duży i wygodniej poruszać się komunikacją zbiorową. Kierowca musi mieć co najmniej 18 lat. Ruch jest - tak jak w Polsce - prawostronny. Wszystkie osoby w aucie muszą mieć zapięte pasy.
Podróżować można autobusami, które kursują zwykle raz na pół godziny lub częściej w godzinach szczytu. Wiele przystanków jest "na żądanie". Bilety kosztują od półtora do prawie sześciu euro i kupuje się je u kierowcy.
Kursuje również Bus Turistic (cały rok we wtorki, czwartki i soboty). Ceny w zależności od trasy to 12 lub 18 euro (dzieci do 12. roku życia jadą za darmo). Początkowe przystanki w Andorra la Vella i Sant Julia de Loria.
Taksówki należy zamawiać na postojach lub telefonicznie, a nie należy ich zatrzymywać na ulicy. Auta są pomalowane na biało i żołto. Zimą za dotarcie na stok narciarski zapłacimy według taryfy urzędowej, a za powrót według taksometru.
Z Włoch można tu dotrzeć na przykład promem z Portu Genua we Włoszech do portu w Barcelonie, a następnie jadąc trzy godziny autem ze stolicy Katalonii.

Więcej o komunikacji w Andorze na www.transportpublic.ad

Hotele w Andorze
Ceny pokoi dwuosobowych wahają się od 20 euro w hostelach do 40 euro w hotelach. Warto sprawdzić ceny wcześniej w Internecie i zarezerwować nocleg z wyprzedzeniem.
Schroniska górskie (refugis), w liczbie trzydziestu, są bezpłatne.
Nie można rozbijać na dziko obozów czy kempingów.

Hoteli, apartamentów i hosteli w Andorze możesz szukać na przykład na:
www.booking.com
www.hotelscombined.com

Atrakcje turystyczne Andory - co zwiedzić?


Warto zobaczyć takie atrakcje turystyczne jak:
Góry Pireneje i natura - warto udać się na wędrówkę po tej malowniczej okolicy w lecie lub poszusować na nartach lub snowboardzie w okresie zimy (grudzień - kwiecień). Jest tu prawie 200 tras narciarskich. Ceny karnetów narciarskich na www.skiandorra.ad
Kościoły romańskie i inne świątynie, na przykład sanktuarium Notre Dame Meritxell; kamienny kościółek w miejscowości Santa Coloma w stylu przedromańskim z IX/X wieku; stara kaplica SanVincent d'Enclar, Muzeum Casa d'Areny Plandolit w Ordino; kościół San Miquel de Engolasters z XII wieku w Escaldes-Engordany. Kościoły można zobaczyć przed i po nabożeństwach, bowiem zwykle są zamknięte.
Park wodny Caldea - jedno z największych górskich SPA w Europie.
Dolina lodowcowa Madriu-Perafita-Claror, wpisana na listę świadowego dziedzictwa UNESCO, do której mieszkańcy wprowadzają się jedynie latem (miejscowości Entremesaigues i Ramio).
Dolina Sorteny (Vall de Sorteny) w parafii Ordino - łatwa trasa górska
Muzea - są względnie tanie, bo bilet dla dorosłej osoby kosztuje od 3 do 6 euro. Są też dni wejścia za darmo i pakiety wejść do różnych muzeów.

Andora góry

Andora Panorama

Andora Narty

Imprezy i święta w Andorze

  • 6 stycznia - Święto Trzech Króli
  • styczeń - Fiesta de escudella z degustacją potrawy escudella
  • luty/marzec - karnawał
  • 14 marca - Dzień Konstytucji
  • 23 kwietnia - Dzień św. Jerzego - jeden z patronów Andory. Ludzie obdarowują się różami i książkami. W Katalonii obchodzony hucznie pod nazwą Sant Jordi.
  • 24 czerwca - Dzień św. Jana, czyli święto przesilenia letniego
  • lipiec - Międzynarodowy Festiwal Jazzowy organizowany co dwa lata w Escaldes-Engordany
  • wrzesień - Festiwal Muzyki Klasycznej, trwa dwa dni w miejscowości Ordino w kościele parafialnym
  • 8 września - Dzień św. Dziewicy z Meritxell, patronki Andory. Jest msza, a po niej wierni składają pocałunki na statui Świętej Dziewicy. Nocą podziwiać można sztuczne ognie.


Co warto zjeść w Andorze?
Ze względu na historię Andory, zjemy tu dania katalońskie, hiszpańskie i francuskie.
Omlet - truites de casseroles
Cunillo - królik w sosie pomidorowym
Escadolles / escudella - zupa na baraninie z warzywami i ziemniakami
Trinxat – gotowana kapusta z duszonymi ziemniakami, cebulą oraz boczkiem
Szynka zapiekana z octem i miodem - rostes amb mel
Unikalny ser ormatge de tup
Peus de porc – nogi wieprzowe
Costellas a la losa – żeberka jagnięce smażone z czosnkiem na wieprzowym tłuszczu na kamiennej płycie rozgrzanej ogniem
Los civets – duszone mięso z dziczyzny lub królika
Escalivada – grillowana papryka, bakłażany i cebula
Esqueixada – rozdrobniony marynowany dorsz z warzywami
Caragols a la llauna – ślimaki z rusztu
Arros amb bolets – zapiekany ryż z grzybami
Tupí – ser w oliwie
Coca masegada - ciasto nasączone alkoholem
Orejones – suszone brzoskwinie z cukrem gotowane w winie
Crema catalana – pudding o smaku cynamonu i palonego karmelu
Mel i mató – biały ser z miodem

Ważne informacje praktyczne


Na teren Andory można wjechać z dowodem osobistym lub paszportem. Można pozostawać na terenie Andory przez 90 dni bez konieczności spełnienia dodatkowych formalności. Paszport powinien być ważny co najmniej 3 miesiące dłużej niż planowany dzień wyjazdu.
Nie obowiązuje to EKUZ - Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Koszty leczenia trzeba rozliczyć ze swoim ubezpieczycielem. Dlatego ubezpiecz się przed wyjazdem do Andory. Podstawowa konsultacja lekarska to koszt 60 euro.
Nie ma tu polskiej placówki dyplomatycznej - należy kontaktować się z polską ambasadą w Madrycie.
Andora to strefa bezcłowa, ale przy powrocie do Hiszpanii i Francji należy pamiętać o normach unijnych związanych z przywożeniem towarów na teren UE. O limity można pytać w sklepach, bo sprzedawcy są dobrze poinformowani (ich klienci to przecież w dużej mierze turyści). Informacje są też na www.andorra.ad
Przestępczość praktycznie nie występuje, ale zachowaj podstawowe zasady bezpieczeństwa.
Banki czynne są w dni robocze od 9 do 13 i od 15 do 17. Wymienić gotówkę i skorzystać z bankomatu można praktycznie w każdym banku. Akceptuje się popularne międzynarodowe karty kredytowe.
Nie wolno żebrać, a jeśli pozostaje się bez pracy to należy opuścić kraj.
Na ulicy nie wolno pić alkoholu. Zabronione jest posiadanie narkotyków i handel nimi.
Połączenia telefoniczne z Andory mogą być droższe niż z innych krajów Unii Europejskiej.
Poczty czynne są w dni robocze od 8:30 do 14:30, a w soboty od 9 do 12 lub 13. Operatorami pocztowymi są instytucje z Hiszpanii (skrzynki czerwone) i z Francji (skrzynki żółte).


Skąd wzięła się nazwa kraju Andora?


Kraj pokryty zaroślami - tak miano nazywać w języku nawarryjskim ten teren przed wiekami (anduriall). Inni twierdzą, że nazwa państwa Andora pochodzi z języka baskijskiego. Z kolei według legendy określenie to miało się wziąć od miasta Endor wspomnianego w Starym Testamencie. Upowszechnić je mieli Saraceni chroniący się na tym terenie podczas ucieczki na północ Europy. Mógł to też uczynić Ludwik Pobożny, syn Karola Wielkiego, któremu panorama Andory przywołała widok doliny między górą Hermon a górą Tabor w Palestynie. Jeszcze inni wiążą nazwę z "ando" (hiszpańskie: wysoki) i "oro" (hiszpańskie: złoto). Niektórzy wywodzą ją od wyrazów "an" i "dor", które w połączeniu dają sformułowanie "brama wiatrów". Wracając do hiszpańskiego - wyraz "andar" to po polsku czasownik wędrować, chodzić.

Ustrój polityczny Andory


Podstawą ustroju jest konstytucja z roku 1993, w której przypisano Andorze status niezależnego, demokratycznego, parlamentarnego współksięstwa. Przed tym okresem istniał zakaz działania partii politycznych. Co ciekawe, najważniejszymi osobami w państwie są dwie osoby równocześnie: biskup Seo de Urgel (miasto w Hiszpanii) oraz prezydent Francji. Są reprezentantami kraju i mogą wetować traktaty międzynarodowe. Władza ustawodawcza jest w rękach parlamentu zwanego Radą Generalną (liczy 28 członków - połowa wchodzi do Rady z listy krajowej, a druga z siedmiu dwumandatowych okręgów wyborczych). Władzę wykonawczą ma premier stojący na czele rządu.

Mieszkańcy Andory


Dziś dwie trzecie mieszkańców to imigranci, którzy nie mają prawa głosu w wyborach, nie mogą być prezydentem ani nie mogą posiadać więcej niż jedną trzecią udziałów w lokalnej firmie. Na 85 082 osoby, wg danych z lipca 2011 roku, oprócz rdzennej ludności (31 363 osoby, 33% mieszkańców) składają się w większości Hiszpanie (23%), Portugalczycy (21%) i Francuzi (17%). Język kataloński ma tu status urzędowego. Większość osób mieszka w dolinie rzeki Envaliry, gdzie znajduje się stolica - Andora. Pracują w sektorze turystycznym, handlu i usługach finansowych.
W 1900 roku mieszkało tu około pięciu tysięcy osób.

Najważniejsze miasta Andory i ich ludność:
Andorra la Vella – 20 tysięcy
Les Escaldes – 15 tysięcy
Encamp – 11 tysięcy
Sant Julia de Loria – 7 tysięcy
La Massana – 7 tysięcy
Canillo – 3 tysiące
Ordino – 2 tysiące

Andora Miasta

Andora la Vella


Historia Andory


Prawa miejskie Andora uzyskała z rąk Karola Wielkiego. Była lennem hrabiów Urgell, a w 1133 r. trafiła do biskupa z La Seu d'Urgell. W XII wieku sprzeczali się o nią biskupi i hrabiami z Foix (Francuzi). W 1278 r. dyskusje zakończyła ugoda, która ustanawiała współrządcami biskupa i hrabię. Andora miała płacić im daniny - biskupom Urgell 460 peset każdego roku, a hrabiom Foix 960 franków  też co roku. W 1419 r. ludność powołała parlament - Radą Terytorialną (Consell de la Terra), zmieniony potem w Radę Generalną (Consell General). W 1607 król Henryk IV, hrabia Foix, przekazał swe prawa do Andory władcom Francji. Gdy w latach 1812-1813 Cesarstwo Francuskie podbiło Katalonię, Andorę włączono do jednego z czterech departamentów Katalonii (départament de Segre). W 1933 roku wybuchły zamieszki społeczne wywołane wyborami, a Francja przejęła księstwo. W latach 1936-1940 armia francuska broniła Andorę przed wpływem wojny domowej w Hiszpanii. Podczas ostatniej z wojen Andora była neutralna, choć formalnie od I wojny do 1958 roku była w stanie wojny z Niemcami.

Ostatnio Andora jest coraz bardziej popularnym turystycznie państwem - 9 milionów turystów co roku. Napłynęło ponad 30 tysięcy imigrantów. 80% PKB to wpływy z turystyki. Kwitnie handel, bowiem Andora jest łagodna w kwestii podatków (raj podatkowy), w tym na alkohol, produkty tytoniowe i paliwo.

Andora - najważniejsze informacje


Andora w całości leży w Pirenejach, dlatego średnia wysokość terenu to 1996 m n.p.m. Na zboczach rosną łąki i lasy, choć tradycyjne zawody związane z rolnictwem są już rzadko wykonywane.

Granica: Hiszpania – 65 km, Francja – 60 km
Kod ISO 3166: AD
Domena internetowa: .ad
Kod samochodowy: AND
Kod samolotowy: C3
Zasoby naturalne: żelazo, miedź, ołów, drewno.
Kraj jest członkiem ONZ.

Dewiza Andory: (łac.) Virtus Unita Fortior (Jedność wzmacnia, dosł.: cnota zjednoczona jest silniejsza)
Hymn Andory: El Gran Carlemany (Karol Wielki)

Religia
Dominuje Kościół rzymskokatolicki – 90%
Pozostałe wyznania to głównie: Islam – 0,6%, Protestantyzm – 0,25%, Świadkowie Jehowy – 0,2%, Zielonoświątkowcy – 0,1%, Wspólnota anglikańska – 0,05%, Wolni Chrześcijanie – 0,04%.

Andora Szczyty gór

Soldeu Narty

Soldeu Andora

Mapa Andory





Zdjęcia: Asia Smieja, Tomasz Meksuła, Tomasz Kwiecień. Dziękujemy!

Jeżeli też posiadasz swoje zdjęcia z ciekawych miejsc, przyślij je do nas i weź udział w konkursie >>

1 komentarz:

Wioleta Krol pisze...

Fantastyczny artykuł. Andora to moje ulubione miejsce na spedzania wakacji. Jeździmy tam co roku.